Translate into Other Languages
Thích Từ Trung
Trong lời hồi hướng thường tụng, chúng ta hay nghe câu:
“Ngã đẳng dữ chúng sanh, giai cộng thành Phật đạo.”
Nghĩa là: Chúng con và tất cả chúng sinh đều cùng thành tựu Phật đạo.
Câu này không phải chỉ là một lời cầu nguyện riêng cho mình, mà là một tâm nguyện rộng lớn. Người học Phật không mong mình an vui, giác ngộ trước rồi thôi; mà luôn nhớ rằng chung quanh mình còn biết bao người đang khổ đau, còn nhiều loài chúng sinh đang thiếu duyên lành. Vì vậy, sự tu tập của mình phải đi đôi với lòng thương, với ước nguyện mọi người đều nhận ra ánh sáng nơi chính mình.
Nhưng “chúng sinh” không chỉ là những ai ở bên ngoài. Trong mỗi chúng ta cũng có rất nhiều chúng sinh đang sinh khởi từng ngày, từng giờ. Đó là một niệm buồn, một niệm giận, một niệm hơn thua; là lòng tham chưa đủ, sự lo lắng không yên, là những trách móc, cố chấp cứ giữ mãi trong lòng.
Khi một lời nói làm ta khó chịu, trong tâm liền có một chúng sinh giận dữ sinh ra. Khi thấy người khác hơn mình, trong tâm có một chúng sinh ganh tỵ sinh ra. Khi được khen thì vui quá mức, khi bị chê thì buồn khổ; đó cũng là những vọng tưởng đang dẫn dắt tâm mình. Nếu không nhận ra, ta sống cả ngày theo chúng mà chẳng hay biết.
Vì vậy, câu “ngã đẳng dữ chúng sanh” cũng có thể hiểu là: chúng ta cùng với những chúng sinh đang có mặt trong tâm mình, phải cùng đi về con đường sáng. Không phải ghét bỏ hay đè nén vọng tưởng, mà phải biết nhìn lại, biết dừng lại và chuyển hóa. Niệm giận khởi lên thì biết mình đang giận; niệm buồn đến thì biết mình đang buồn. Biết như vậy, ta không còn để cơn giận hay nỗi buồn sai khiến mình nói lời làm tổn thương người khác.
Khi những vọng tưởng lắng xuống, tâm trở nên thanh tịnh hơn. Tâm thanh tịnh không phải là tâm không còn biết gì, không còn cảm xúc gì; mà là tâm sáng suốt, không bị tham, sân, si kéo đi. Lúc ấy, lòng từ bi có mặt, sự hiểu biết có mặt; ta biết thương người hơn và biết sống nhẹ nhàng hơn.
Phật tánh vốn không ở đâu xa. Phật tánh không phải đợi đến khi chết rồi mới có, mà vốn sẵn có trong mỗi người ngay trong giây phút hiện tại. Ngay khi ta biết dừng một lời nóng giận, biết nhường một điều đáng lẽ phải tranh hơn thua, biết tha thứ cho người làm mình phiền lòng, thì Phật tánh đang được hiển bày.
Tuy nhiên, nói “đều thành Phật” không có nghĩa là chỉ cần mong cầu là đủ. Phật tánh ai cũng có, nhưng cần được nuôi lớn bằng sự tỉnh thức trong từng ngày. Biết giữ lời nói hiền hòa, biết sống có trước có sau, biết thương người khi họ đang khó khăn, biết nhận lỗi khi mình làm chưa đúng, đó là đang làm cho hạt giống giác ngộ trong mình được nảy nở. Phật đạo không phải là điều xa xôi, mà được đi từng bước từ chính cách ta sống và đối đãi với nhau mỗi ngày.
Cho nên, hồi hướng “ngã đẳng dữ chúng sanh, giai cộng thành Phật đạo” nhắc chúng ta rằng con đường thành Phật không rời khỏi đời sống hằng ngày. Mỗi lần bớt một vọng tưởng, bớt một chấp trước, bớt một lời làm tổn thương người khác, là ta đang bước gần hơn trên con đường ấy.
Nguyện cho tất cả chúng ta, cùng muôn loài chúng sinh bên ngoài và những vọng niệm còn có trong tự tâm, đều biết quay về nương tựa ánh sáng từ bi và trí tuệ, từng bước chuyển hóa khổ đau, cùng thành tựu Phật đạo.
