Translate into Other Languages
Thích Từ Trung
Trong Phật giáo Đại thừa, Đức Bồ Tát Phổ Hiền là biểu tượng của hạnh nguyện rộng lớn, của sự thực hành thiết thực và tâm phụng sự không mệt mỏi. Ngài thường được tôn trí bên Đức Bồ Tát Văn Thù: nếu Văn Thù tượng trưng cho trí tuệ, thì Phổ Hiền tượng trưng cho hạnh nguyện.
Trí tuệ giúp ta thấy đúng con đường. Hạnh nguyện giúp ta thật sự bước đi trên con đường ấy. Nếu trí tuệ là ánh sáng của ngọn đèn, thì hạnh nguyện là hơi ấm tỏa ra để sưởi ấm cuộc đời. Một sự hiểu biết về Phật pháp chỉ trở nên trọn vẹn khi được biểu hiện bằng lòng từ bi, sự nhẫn nhịn và những việc làm mang lại lợi ích cho người khác.
Danh hiệu Phổ Hiền: “Phổ” là rộng khắp, “Hiền” là thiện lành. Ngài biểu trưng cho tâm từ bi vượt lên mọi phân biệt thân–sơ, thương–ghét, để đem điều lành đến với tất cả. Khi biết mở lòng cảm thông, nhẫn nhịn và biến ý nguyện tốt đẹp thành hành động lợi ích cho người, ta đang bước theo hạnh nguyện Phổ Hiền.
Trong phẩm thứ 28 của Kinh Pháp Hoa, phẩm Phổ Hiền Bồ Tát Khuyến Phát, Đức Bồ Tát Phổ Hiền phát nguyện hộ trì cho những ai thọ trì, đọc tụng, biên chép và thực hành Kinh Pháp Hoa. Qua đó, Ngài nhắc người con Phật rằng: học giáo pháp không chỉ để hiểu bằng lời nói, mà quan trọng hơn là phải đem giáo pháp vào đời sống hằng ngày. Một lời nói ái ngữ, một lần biết nhẫn nhịn, một việc thiện âm thầm, một sự cảm thông đúng lúc — đều là những bước chân trên con đường hạnh nguyện Phổ Hiền.
Trong Kinh Hoa Nghiêm, Đức Bồ Tát Phổ Hiền dạy Mười Đại Nguyện Vương: lễ kính chư Phật, xưng tán Như Lai, rộng tu cúng dường, sám hối nghiệp chướng, tùy hỷ công đức, thỉnh chuyển pháp luân, thỉnh Phật trụ thế, thường theo Phật học, hằng thuận chúng sanh và hồi hướng khắp tất cả.
Mười đại nguyện ấy không phải là những lời nguyện xa vời chỉ để tụng đọc. Đó là chất liệu sống để chúng ta thực hành giữa đời thường. Hằng thuận chúng sanh là biết lắng nghe, biết cảm thông và bớt phán xét. Sám hối nghiệp chướng là có can đảm nhìn nhận lỗi mình để sửa đổi. Tùy hỷ công đức là vui khi thấy người khác làm điều lành. Hồi hướng là biết đem niềm vui, phước lành và sự bình an của mình chia sẻ đến tất cả mọi người.
Kinh Hoa Nghiêm diễn tả hạnh nguyện Phổ Hiền bằng hình ảnh rất rộng lớn: hạnh nguyện ấy trải dài theo hư không giới và chúng sanh giới. Ý nghĩa không phải là Bồ Tát chỉ tu cho đến khi nghiệp chướng, phiền não đã hết rồi mới dừng lại. Trái lại, khi tâm đã thanh tịnh và trí tuệ đã viên mãn, lòng đại bi càng rộng lớn; sự giác ngộ không khép lại nơi riêng mình mà trở thành nguồn an lành cho muôn người. Đó là tinh thần Bồ Tát đạo: tự giác để rồi giác tha, tự lợi để rồi lợi tha.
Hình tượng Đức Phổ Hiền cưỡi voi trắng sáu ngà cũng mang ý nghĩa biểu trưng sâu xa. Voi trắng tượng trưng cho tâm thanh tịnh, mạnh mẽ và vững chãi. Sáu ngà thường tượng trưng cho sáu pháp Ba-la-mật: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ. Người học Phật biết đem sáu pháp ấy vào đời sống sẽ dần chuyển hóa tham, sân, si; từ đó tạo nên an lạc cho chính mình và cho người chung quanh.
Các vị Bồ Tát trong Phật giáo Đại thừa đều là những hình tượng hướng dẫn chúng ta tu tập. Đức Quán Thế Âm dạy lòng từ bi và sự lắng nghe; Đức Văn Thù dạy trí tuệ; Đức Địa Tạng dạy hiếu hạnh và đại nguyện; còn Đức Phổ Hiền dạy chúng ta đem những tâm nguyện tốt đẹp biến thành hành động cụ thể.
Nguyện cho mỗi chúng ta biết noi theo hạnh nguyện Đức Bồ Tát Phổ Hiền: đem tâm hiền thiện rải khắp muôn nơi, siêng làm việc lành, biết sống vì người khác và kiên nhẫn bước đi trên con đường Bồ Tát đạo giữa lòng đời.
Nam mô Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát Ma Ha Tát.




