Translate into Other Languages
Phật Giáo Việt Nam
Thích Tánh Tuệ
Có bốn trường hợp cần được hiểu biết sau một thời gian dài quan sát, không phải bằng nhận xét vội vàng, mà bằng sự chú tâm và trí tuệ.
♦ Trường hợp thứ nhất là về giới hạnh
Một người sống cùng lâu ngày mới có thể biết người kia có giữ giới hay không. Có người bên ngoài tỏ ra nghiêm túc nhưng giới hạnh lại bị tổn hại, không liên tục, có những chỗ bể vụn và khiếm khuyết. Ngược lại, có người sống âm thầm nhưng giới hạnh được giữ gìn trọn vẹn, liên tục và trong sạch.
Vì vậy, giới không thể được biết chỉ qua một vài lần gặp gỡ, mà phải được thấy qua thời gian dài sống chung và quan sát.
♦ Trường hợp thứ hai là về sự thanh tịnh trong nghề nghiệp
Một người chỉ khi làm việc lâu dài với người khác mới bộc lộ rõ phẩm chất của mình. Có người lúc đầu làm việc rất tốt nhưng càng về sau càng thay đổi, lời nói và hành động trước sau không giống nhau. Cũng có người dù làm việc với một người hay nhiều người, trong hoàn cảnh nào cũng giữ được sự ngay thẳng và nhất quán. Sự thanh tịnh ấy chỉ có thể được nhận ra sau một thời gian dài cộng sự.
♦ Trường hợp thứ ba là về sức kiên trì trong nghịch cảnh
Khi chưa gặp biến cố, ai cũng có thể nói những lời mạnh mẽ.
Nhưng khi đối diện mất mát, bệnh tật hay những điều không như ý, bản chất thật mới hiện ra.
Có người khi gặp hoạn nạn liền sầu muộn, than van, tuyệt vọng và rơi vào bất an. Có người hiểu rõ bản chất của thế gian là đổi thay, nên dù gặp nghịch cảnh vẫn giữ được sự bình tĩnh, không bị khổ đau cuốn trôi. Sức mạnh ấy chỉ được thấy khi thử thách thực sự xuất hiện.
♦ Trường hợp thứ tư là về trí tuệ có chánh kiến
Trí tuệ không được biết qua vẻ bề ngoài hay lời tự xưng. Chỉ khi cùng đàm luận, cùng trao đổi và cùng tìm hiểu các vấn đề, người ta mới thấy được chiều sâu hiểu biết của nhau. Người có trí tuệ có thể trả lời đúng chỗ, nói lên điều có ý nghĩa, trình bày rõ ràng, phân tích và khai mở vấn đề. Người thiếu trí tuệ thì không làm được như vậy. Vì thế, trí tuệ cần được nhận biết qua sự đối thoại và suy xét lâu dài.
Đức Phật dạy rằng giới hạnh, sự thanh tịnh, sức kiên trì và trí tuệ đều không thể đánh giá trong một sớm một chiều. Muốn hiểu một con người, cần thời gian.
Muốn biết phẩm chất thật của một người, cần quan sát trong nhiều hoàn cảnh. Và muốn thấy đúng sự thật, cần nhìn bằng trí tuệ thay vì bằng những nhận xét vội vàng – Phật giáo sống tỉnh thức.
Đạo Phật không đến để mà tin
Mà đến lặng tâm để ngắm nhìn.
Nhiều điều na ná như chân lý
Vẫn cần dè dặt để…xác minh!
Lần đầu gặp mặt đã liền yêu
Bao kẻ về sau khổ đủ điều.
Người trí “giữ hồn”không tin vội
Tránh sa hầm, hố…tốt bao nhiêu!!
